اکثر افراد با انواع بازار مالی تا حدودی آشنا هستند. احتمالا این سرتیتر های خبری برای شما آشنا باشد: «بازار مالی سهام امروز سقوط کرد!» « رشد بازار اوراق قرضه پس از افزایش نرخ بهره» اما تعریف بازار مالی دقیقاً چیست؟ انواع بازار مالی کدام اند؟
در علوم مالی و اقتصادی همواره به اهمیت انواع بازار مالی اشاره می شود. این بازار ها نقش مهمی در انتقال سرمایه، تامین مالی و ایجاد نقدینگی دارند. اگر بخواهیم یک تعریف ساده از ماهیت انواع بازار مالی ارائه کنیم، باید بگوییم بازارهای مالی جایی برای خرید و فروش دارایی های مختلف همچون سهام، ارز، کالا یا ابزارهای مشتقه هستند.
برخی از انواع بازار مالی مانند بازار ارز یا بازار کالا را از روی ظاهر کلماتشان می توان شناخت و حدس زد که برای چه هدفی به وجود آمده اند. اما بازار مشتقه یا بازار فارکس به دلیل داشتن پیچیدگی های بیشتر، ممکن است برای تمامی افراد آشنا به نظر نرسند. در ادامه می خواهیم با تمامی انواع بازار مالی آشنا شوید تا با نگاهی دقیق تر سرمایه گذاری کنید. با توکنیکو همراه باشید…
بازار مالی چیست و چگونه کار میکند؟
بازار مالی (Financial Market) بستری است که در آن عرضهکنندگان و تقاضاکنندگان دارایی های مختلف با یکدیگر معاملات مهمی را انجام می دهند. بازار مالی شامل هر بازار و ابزار مالی می شود که از طریق آن افراد مختلف می توانند خرید و فروش دارایی های متفاوت را انجام دهند. این دارایی ها شامل موارد مختلفی همچون اوراق بهادار، دارایی های فیزیکی، ارز و… می شوند. همچنین روش های شرکت در بازار های مالی می توانند متفاوت باشند. در این بازار ها دو گروه اصلی فعالیت دارند:
- افراد یا نهادهایی که سرمایه مازاد دارند (سرمایهگذاران)
- افراد یا شرکتهایی که به سرمایه نیاز دارند (وامگیرندگان یا شرکتها)
بازارهای مالی باعث میشوند پول از بخشهای راکد به سمت چرخه های تولید یا دارایی های پرسود حرکت کند. همی موضوع بازار مالی را از اهیمت بالایی برخوردار می کند. یکی از مهم ترین عوامل رشد اقتصادی عملکرد انواع بازار مالی و رفتار سرمایه گذاران است. هر چقدر بازار های مالی شفافیت بیشتری داشته باشند کارایی اقتصادی و جذب سرمایه در آن ها بیشتر خواهد بود.
بازار سهام؛ مهمترین بخش انواع بازار مالی
بازار سهام یکی از شناختهشدهترین انواع بازار مالی است که در آن مالکیت شرکتها به شکل سهام معامله میشود. احتمالا شما دو ویژگی متفاوت از بازار سهام را شنیده باشید. اولین ویژگی آن ریسک بالا و دومین ویژگی آن پتانسیل رشد در صورت انتخاب درست سهام است. در بازار سهام شرکتها با فروش سهم بخشی از مالکیت اعتباری خود باعث می شوند سرمایه گذاران در سود و زیان آن ها شریک شوند.
افزایش یا کاهش قیمت سهام به عملکرد شرکت ها و وضعیت اقتصادی وابسته است. در صورت رونق اقتصادی میتوان شاهد افزایش ارزش سهام و بهبود عملکرد شرکت ها بود، اما در غیر این صورت احتمال زیان و ضرر وجود دارد. همچنین عملکرد سهام و میزان بازدهی آن در سرعت نقدشوندگی آن تاثیر دارد. در بازار سهام، بازیگران مختلفی مانند سرمایهگذاران حقیقی، صندوقهای سرمایهگذاری، بازارسازها و کارگزاریها ایفای نقش میکنند. بازار سهام معمولاً برای سرمایه گذاری بلندمدت مناسب تر است.
بازار فرابورس (OTC) و بازار اوراق قرضه
بازار فرابورس یکی دیگر از انواع بازار مالی است که جزو بازارهای مالی غیرمتمرکز دسته بندی می شود. معاملات در فرابورس نسبت به بورس مقداری تفاوت دارد و شما بدون حضور در بورس رسمی در این بازار شرکت می کنید. بازار فرابورس بیشتر میزبان شرکت های کوچک تر یا ابزارهای مالی خاص است که همین موضوع آن را نسبت به فضای رسمی بورس متمایز می کند. در حال حاضر در بازار فرابورس ایران سهام شرکتهای کوچک تر در مقایسه با بازار بورس؛ اوراق بدهی مثل اسناد خزانه اسلامی (اخزا) و صکوک؛ گواهی سپرده بانکی؛ اوراق اختیار معامله (Call و Put Option) و سهام شرکتهای بازار پایه معامله می شود.
اوراق قرضه یا اوراق بدهی که به آن اشاره شد نوعی قرارداد است که آن را دولت ها یا شرکت ها برای تامین مالی منتشر می کنند. افراد با خرید اوراق قرضه مبلغی را به شرکت ها یا دولت می پردازند و آن ها تعهد می بندند که مبلغ اصلی پول را همراه با سود در زمان مشخص به خریداران بازپرداخت کنند. در میان دارایی های قابل معامله در فرابورس، به اوراق اختیار معامله نیز اشاره شد که در دسته اصلی بازار مشتقه قرار می گیرد. در ادامه آن را توضیح می دهیم…
بازار مشتقه؛ پیچیدهترین نوع بازار مالی
بازار مشتقه در بین انواع بازار مالی پیچیدگی بیشتری ممکن است برای افراد داشته باشد. بازار مشتقه به قراردادهای مالی مربوط می شود که روش های مختلفی را برای خرید و فروش دارایی ها پیش روی افراد می گذارند. این قرارداد ها می توانند بر روی یک دارایی پایه مانند سهام، ارز، طلا یا سایر انوع دارایی ها صورت بگیرند. ابزار ها و قرارداد های این بازار شامل قراردادهای آتی (Futures)، اختیار معامله (Options) و سوآپها می شود.
در مقاله انواع قرارداد در بازار های مالی به توضیح تمامی این قرارداد ها پرداخته ایم. این نوع قرارداد ها معمولا امکان خرید دارایی با قیمت توافق شده در زمان مشخص شده را می دهند. بازار مشتقه ریسک بالایی دارد و هنگام معامله ی ابزار های آن نیاز به تحلیل مناسب از بازار دارید.
بازار پول؛ بخش کمریسک انواع بازار مالی
بازار پول یکی از مهمترین انواع بازار مالی برای مدیریت نقدینگی کوتاهمدت است. ابزارهای این بازار شامل مواردی همچون اوراق خزانه، گواهی سپرده و اسناد کوتاه مدت می شود. بانک ها و دولت ها از این بازار برای تنظیم نقدینگی و تامین مالی کوتاه مدت استفاده می کنند. بازار پول نقش مهمی در کنترل تورم و تعیین سیاست های پولی دارد، و علاوه بر تاثیر بر سایر بازار های مالی می تواند با ریسک پایین خود یکی از گزینه ها برای سرمایه گذاران محافظه کار به حساب بیاید.
بازار فارکس؛ بزرگترین بازار نقدی جهان
بازار فارکس یکی از مهمترین انواع بازار مالی در جهان به شمار می آید که در آن امکان خرید و فروش ارزهای کشورها در قالب جفتارزها یا نماد های مختلف وجود دارد. برای مثال جفت ارز EUR/USD، برای معامله گر این فرصت را فراهم می کند که بر روی تغییر ارزش یورو نسبت به دلار معامله کند. این بازار به صورت 24 ساعته فعال بوده و حجم معاملات روزانه در آن به تریلیون ها دلار می رسد. زیرا سرمایه گذاران زیادی از سراسر جهان در معاملات آنلاین بازار فارکس شرکت می کنند. همچنین باید بدانید که در بازار فارکس می توان نفت، طلا و سایر دارایی های اساسی را معامله کرد.
فارکس به دلیل نقدشوندگی بالا، یکی از جذابترین انواع بازار مالی برای معامله گرانی است که قصد نوسان گیری و معاملات کوتاه مدت را به صورت حرفه ای دارند. با این حال برای شرکت در معاملات فارکس باید دانش مالی و قدرت تحلیل بالایی داشته باشید و ابزارهای لازم را بشناسید.
بازار کالا و ارزهای دیجیتال
بازار کالا شامل معامله مواد اولیه مانند نفت، طلا، نقره، گاز و محصولات کشاورزی می شود. بازار کالا به عنوان یکی از مهم ترین انواع بازار مالی تأثیر مستقیمی بر تورم و اقتصاد جهانی دارد. دارایی های موجود در بازار کالا مستقیماً در زندگی روزمره یا پیشرفت صنایع و اقتصاد کشور ها تاثیر دارند. از همین جهت تغییرات قیمت و رفتار سرمایه گذاران این بازار بسیار مورد اهمیت قرار می گیرد.
در کنار بازار کالا که به دارایی های سنتی و فیزیکی محدود می شود، باید به بازار ارزهای دیجیتال اشاره کنیم که به عنوان دارایی های مدرن توانسته اند یک انقلاب ویژه را در اقتصاد جهان به وجود بیاورند. در این بازار داراییهایی مانند بیتکوین و اتریوم معامله میشوند که بر پایه فناوری بلاکچین فعالیت میکنند. بازار کریپتو یا ارز دیجیتال غیرمتمرکز است و نوسانات بالایی دارد، به همین دلیل هم فرصتساز است و هم ریسک بالایی را به وجود می آورد.
بزرگترین بازار مالی جهان کدام است؟
اگر بخواهیم از نظر ارزش اسمی به این سوال پاسخ بدهیم، باید بگوییم بازار مشتقه بزرگترین بازار مالی جهان محسوب میشود. زیرا ارزش قراردادهای این بازار به صدها تریلیون دلار میرسد. اما باید توجه داشته باشید که این عدد نشاندهنده ارزش واقعی پول در گردش نیست، بلکه ارزش قراردادی ابزارهای مالی این بازار را نشان می دهد. از نظر گردش پول و میزان نقدینگی واقعی، بازار فارکس و بازار اوراق قرضه بسیار بزرگ و مهم هستند.
چگونه وارد بازارهای مالی شویم؟
ورود به انواع بازار مالی بسته به نوع بازار و قوانین هر کشور متفاوت است. اما به شکل کلی میتوان برای ورود به بازار ها گفت:
- بازار سهام: با دریافت کد بورسی صورت می گیرد.
- بازار فرابورس و مشتقه: داشتن کد بورسی الزامی است.
- بازار کالا: معاملات در بستر رسمی پس از دریافت کد بورس کالا یا کد بورسی امکان پذیر است.
- بازار فارکس: نیاز به ثبتنام در بروکرهای معتبر دارید.
- بازار ارز دیجیتال: به ثبتنام در صرافیهای داخلی یا خارجی معتبر نیاز خواهید داشت.
علاوه بر این موارد با توجه به نوع بازار باید شناخت کافی را از مفاهیم مالی، شاخص های اقتصادی، ابزار های تحلیل، قوانین معاملات و …. به دست آورید.
در انتها می توان گفت انواع بازار مالی شامل مجموعهای از بازارها مانند بازار سهام، پول، مشتقه، فارکس، کالا و ارز دیجیتال می شود. هر کدام از این بازار ها نقش خاصی در اقتصاد جهانی دارند. انواع بازار مالی با ایجاد جریان سرمایه، تأمین مالی و مدیریت ریسک، پایههای اقتصاد مدرن را به وجود آورده اند. شناخت دقیق انواع بازار مالی به شما کمک میکند تصمیمهای آگاهانهتری بگیرید و مسیر بهتری برای مدیریت سرمایه خود انتخاب کنید. شما با مجله اقتصادی توکنیکو همراه بودید. در معتبرترین سامانه خرید و فروش طلا و نقره در ایران می توانید از فرصت های مختلفی که برای سرمایه گذاری در طلا و نقره وجود دارد نهایت استفاده را ببرید.
