ضریب بتا چیست و چه کاربردی در بازار های مالی دارد؟

ضریب بتا (β) یک معیار آماری برای بررسی ریسک در بازار های مالی است. این ضریب می تواند میزان نوسان پذیری یک دارایی یا سبد سرمایه گذاری را نسبت به کل بازار مالی مشخص کند. احتمالاً پیش خود به این موضوع فکر کرده اید که چگونه می توان میزان ریسک هر دارایی را اندازه گرفت. برخی از شما نیز ممکن است زمانی را صرف جستجو برای یک شاخص مهم کرده باشید که از طریق آن بتوان متوجه ریسک موجود در هر دارایی شد. اکنون به جوابی که دنبال آن بودید رسیده اید و باید بگوییم ضریب بتا می تواند بگوید یک دارایی نسبت به کل بازار چقدر نوسان از خود نشان می دهد و سطح ریسک آن چقدر است. اگر بتای آن دارایی برابر با 1 باشد یعنی نوسانی برابر با بازار دارد. بتای بیشتر از 1 نشان می دهد که دارایی یا سبد سرمایه گذاری موردنظرتان نوسانی بیشتر از بازار داشته و می تواند ریسک بالایی را برای شما رقم بزند. بتای کمتر از 1 نیز به ما می گوید که دارایی مورد نظر نسبت به بازار نوسانات کمتری دارد و می تواند به عنوان گزینه ای امن در نظر گرفته شود. در ادامه با ضریب بتا به شکل جامع آشنا می شوید. با توکنیکو همراه باشید…

بتا چیست و چگونه محاسبه می شود؟

ضریب بتا یکی از مهم ترین شاخص ها برای ارزیابی عملکرد دارایی ها و صندوق های سرمایه گذاری است تا از شدت نوسانات و میزان ریسک موجود در آن ها مطلع شوید. ضریب بتا می تواند به شما میزان ریسک یک دارایی یا یک صندوق را نسبت به کل بازار مربوط به آن ( بورس) نشان دهد. به بیان دقیق تر باید گفت این ابزار میزان نوسانات و ریسک نسبی یک دارایی را نسبت به شاخص معیار در آن بازار اندازه گیری می کند. برای مثال ضریب بتا در اندازه گیری ریسک صندوق سرمایه گذاری به میزان نوسانات صندوق نسبت به شاخص کل بورس توجه دارد. ضریب بتا در اندازه گیری یک ارز دیجیتال خاص همچون بیت کوین به میزان نوسانات آن نسبت به شاخص بازار کریپتو می پردازد. یا ضریب بتا برای تتر نشان می دهد که این جفت ارز نسبت به شاخص کل بازار فارکس تا چه میزان نوسان داشته است. ضریب بتا به شما کمک می کند با شفافیت بیشتری تصمیم گیری های خود را برای خرید دارایی های مختلف انجام دهید.

نحوه محاسبه ضریب بتا

شما از طریق ابزار های تحلیل می توانید ضریب بتا را در بازار های مالی بررسی کنید. اما برای اینکه اطلاع دقیقی از این ضریب داشته باشید به شما نحوه محاسبه آن را ارائه می دهیم که به صورت تخصصی با استفاده از داده های تاریخی صورت می گیرد. فرمول محاسبه ضریب بتا به شکل زیر است:

بتا = کوواریانس بازده دارایی و بازار / واریانس بازده بازار

تعریف متغیر ها و نحوه به دست آوردن آن ها: کوواریانس همبستگی میان بازده دارایی و بازده بازار را نشان می دهد.  اگر بازده دارایی با بازده بازار هم جهت باشد، کوواریانس مثبت و در غیر این صوت منفی خواهد شد. واریانس بازده بازار، معیاری برای سنجش میزان پراکندگی بازده بازار نسبت به میانگین آن است. شما برای استفاده کردن از این متغیر ها باید ابتدا داده های تاریخی بازده دارایی و شاخص بازار را در یک بازه زمانی مشخص مانند یک سال داشته باشید. این داده ها می توانند لیستی از قیمت های روزانه یا هفتگی باشند. پس از داشتن داده های تاریخی می توانید از فرمول زیر برای به دست آوردن بازده دارایی و بازار استفاده کنید:

بازده دارایی و بازار = (قیمت پایان دوره – قیمت آغاز دوره) / قیمت آغاز دوره

محاسبه کوواریانس و واریانس: برای به دست آوردن این دو متغیر باید از داده های بازده و ابزار های تحلیلی همچون اکسل و نرم افزار های آماری استفاده کنید. بعد از اینکه آمار را به دست آوردید عدد مربوط به هر متغیر را در فرمول جایگذاری کنید تا به مقدار ضریب بتا برسید.

ضریب بتا چه حالت هایی دارد؟

ضریب بتا به عنوان شاخص اندازه گیری ریسک یک دارایی نسبت به کل بازار در سه حالت تقسیم بندی می شود و شما هنگام استفاده از روش های محاسبه ضریب بتا، باید به یکی از سه حالت زیر برسید:

ضریب بتا برابر با 1

ضریب بتا برابر با 1 نشان دهنده ی این است که نوسانات دارایی یا صندوق مورد نظرتان دقیقاً با میزان نوسانات بازار یکسان است. این نشان می دهد که دارایی مورد نظر دقیقاً هم سطح با بازار نوسان پیدا می کند. اگر شاخص کل بازار 5 درصد افزایش یا کاهش پیدا کند این دارایی نیز همان اندازه تغییر خواهد کرد.

ضریب بتا بزرگ‌تر از 1

ضریب بتا بزرگتر از 1 نشان می دهد که دارایی مورد نظر شما نسبت به شاخص کل بازار نوسانات بیشتری از خود نشان می دهد. برای مثال اگر بتا برابر با 1.5 باشد، یعنی با 10 درصد صعود یا کاهش در شاخص بازار، 15 درصد افزایش یا کاهش در قیمت دارایی شما رخ خواهد داد. سرمایه گذاری در این نوع دارایی برای افرادی که ریسک پذیر هستند می تواند مناسب باشد تا آن ها در زمانی که بازار در روند صعودی قرار دارد سود بیشتری کسب کنند. اما باید توجه داشته باشید که در صورت سقوط شاخص بازار، دارایی شما ضرر بیشتری خواهد یافت.

ضریب بتا کوچک‌تر از 1

ضریب بتا کوچک تر از 1 به معنی نوسانات کمتر در دارایی نسبت به شاخص کل بازار است. اگر ضریب بتا در یک دارایی کمتر از 1 باشد، یعنی آن دارایی نسبت به تغییرات بازار واکنش کمتری نشان می دهد. برای مثال اگر بتا برابر با 0.7 باشد و بازار 10 درصد افزایش قیمت را تجربه کند، دارایی شما تنها 7 درصد افزایش قیمت خواهد داشت. همچنین اگر شاخص کل بازار 10 درصد ریزش پیدا کند قیمت دارایی شما 7 درصد کاهش یافت. این نوع از دارایی ها برای افرادی که ریسک پذیری کمتری دارند و به دنبال ثبات هستند مناسب محسوب می شوند.

ضریب بتا طلا بیشتر است یا ضریب بتا نقره؟

ضریب بتا در نقره بیشتر از طلا است. همین موضوع باعث می شود زمانی که بازار با روند صعودی همراه می شود شما سود بیشتری از نوسانات نقره کسب کنید. اما با کاهش شاخص کل در بازار، قیمت نقره بیشتر از طلا کاهش پیدا می کند و همین موضوع ریسک خرید آن را افزایش می دهد. اما با مقداری ریسک پذیری می توان سرمایه گذاری در نقره را انجام داد و با مناسب ترین بودجه نقره خریداری کرد. سرمایه گذاری در طلا همواره امن تر است اما میزان سود دهی نقره در بازه های زمانی اخیر به دلیل وجود تقاضا برای این فلز از سوی صنایع، توانسته بیشتر از طلا باشد. از همین جهت همواره به سرمایه گذارانی که به دنبال کسب سود هستند توصیه می شود در سبد سرمایه گذاری خود شمش های نقره را قرار دهند. شما با خرید شمش نقره توکنیکو کم ترین کارمزد را در مقایسه با شمش های موجود در بازار می پردازید و از نهایت امنیت بهره مند می شوید. زیرا شمش های توکنیکو اولین شمش های ضدجعل در ایران هستند که با استانداردهایی مشابه با شمش سویییسی ساخته شده اند. همین موضوع باعث می شود شما آن را به راحتی  با شمش های خارجی جایگزین کنید و دیگر با ریسک های مربوط به قاچاق نقره روبرو نشوید. شما هنگام خرید شمش های توکنیکو ضمانت بازخرید دریافت خواهید کرد. علاوه بر این اگر به دنبال گزینه ای امن در سرمایه گذاری هستید می توانید خرید شمش نقره ضدجعل توکنیکو را تجربه کنید.

در انتها امیدواریم این مقاله برای شما مفید واقع شود. ضریب بتا در تعیین میزان ریسک هر دارایی نسبت به بازار نقش دارد. ضریب بتا برابر با 1 به معنی هم جهت بودن دارایی نسبت به شاخص بازار است. ضریب بتا بیشتر از 1، نشان دهنده ی وجود نوسانات بیشتر نسبت به شاخص بازار در دارایی شما است. ضریب بتا کمتر از 1 نشان می دهد که دارایی شما نسبت به نوسانات موجود در شاخص کل بازار واکنش پذیری کم تری دارد. اگر به دنبال گزینه ای امن در بین فلزات گرانبها هستید همواره خرید طلا امن ترین گزینه است. همچنین ضریب بتا در نقره بیشتر از طلا است و سرمایه گذاران باید با مقداری ریسک پذیری وارد بازار نقره شوند تا در گذر زمان به سودی ویژه دست پیدا کنند.