شاخص قیمت تولید کننده یکی از شاخص های اقتصادی مهم برای تحلیل وضعیت اقتصادی کشور ها به حساب می آید که میزان تغییرات قیمت کالا ها و خدمات را از دیدگاه تولید کنندگان اندازه گیری می کند. این شاخص نشان می دهد که میزان تورم در بخش تولید چقدر بوده است. با استفاده از شاخص قیمت تولید کننده یا PPI میتوان به ارزیابی تاثیر تورم پرداخت و میزان آن را در بخش تولید به دقت اندازه گرفت. همچنین برای تحلیل بازارهای مالی و ایجاد اصلاحات اقتصادی میتوان این شاخص را مورد ارزیابی قرار داد. شاخص PPI یکی از شاخص های اقتصادی تاثیر گذار بر بازار های مالی به شمار آمده است و در ادامه شما با نقش آن در بازار های مالی مختلف آشنا می شوید. با توکنیکو همراه باشید….
بیشتر بدانید :
انواع شاخص های اقتصادی چیست؟ 30 شاخص تاثیر گذار
شاخص قیمت تولید کننده (PPI) چیست ؟ | تفاوت PPI و CPI
شاخص قیمت تولید کننده یا شاخص Producer Price Index) PPI) یک معیار برای اندازه گیری تغییرات قیمت کالا و خدمات در بخش تولید است. این شاخص نشان می دهد که تولید کنندگان، کالا و خدمات خود را با چه قیمتی به بخش خرده فروشی عرضه می کنند و میزان هزینه های تولید آن ها چقدر است. برخلاف شاخص قیمت مصرف کننده یا CPI که میزان تغییرات قیمت را از دیدگاه مصرف کنندگان اندازه گیری می کند، این شاخص به بررسی قیمت کالا و خدمات در بخش تولید می پردازد. شاخص قیمت تولید کننده می تواند تغییرات قیمت تولید و عرضه محصولات را توسط تولید کنندگان نشان دهد. شاخص قیمت تولید کننده نوسانات قیمت را در مراحل ابتدایی زنجیره تامین مورد ارزیابی قرار داده و می تواند وضعیت سلامت اقتصادی را در سطح یک کشور به نمایش بگذارد. شاخص قیمت تولید کننده در ایران توسط بانک مرکزی و مرکز آمار ایران منتشر می شود و گزارشات دقیقی از این شاخص وجود دارند که میزان تغییرات قیمت کالا و خدمات را در بخش تولید به صورت ماهانه، فصلی و سالانه اندازه گیری کرده اند.
بیشتر بدانید :
شاخص قیمت مصرف کننده یا CPI چیست ؟ | تاثیر CPI بر بازارهای مالی
شاخص قیمت تولید کننده مرکز آمار ایران
مرکز آمار ایران از سال 1390 شروع به انتشار شاخص قیمت تولید کننده کرد و اطلاعات دقیقی را از میزان تغییرات قیمت تولیدی در بخش های صنعت، معدن، کشاورزی، برق و خدمات و … متشر کرده است. داده های منتشر شده از شاخص قیمت تولید کننده مرکز آمار ایران می تواند در بررسی تاثیر تورم در بخش تولید محصولات و ارائه خدمات، کاربردی باشد و به سیاست گذاران کمک کند تا سیاست های اقتصادی را به شکل بهتری به وجود بیاورند. همچنین برای تحلیل بازار داخلی می توان از این داده ها استفاده کرد. در ادامه آخرین آماری که از شاخص قیمت تولید کننده توسط مرکز آمار ایران منتشر شده را برای شما آورده ایم. این آمار شاخص قیمت تولید کننده را در بخش خدمات و در زمستان 1404 محاسبه کرده است:
«در فصل زمستان 1404، شاخص قیمت تولیدکننده بخشهای خدمات 465.0 میباشد که نسبت به فصل قبل (تورم فصلی) 11.7 درصد، نسبت به فصل مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) 49.7 درصد و در چهار فصل منتهی به فصل جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه) 44.5 درصد افزایش داشته است.»
نحوه محاسبه شاخص قیمت تولید کننده (PPI)
برای محاسبه شاخص قیمت تولید کننده قیمت کالا ها و خدمات تولیدی در بخش های مختلف اقتصادی را جمع آوری می کنند و آن را با دوره های قبل یا سال پایه مقایسه می کنند. همچنین هر گروه کالایی یا خدمات بر اساس میزان تقاضا مشتریان و اهمیتی که دارد از ضریب و وزنی مشخص برخوردار می شود. رایج ترین روش محاسبه شاخص قیمت تولید کننده که نتیجه ای دقیق به ما می دهد، فرمول لاسپیرز (Laspeyres) است. در این روش قیمت کالاها و خدمات در دوره جاری با وزن های سال پایه محاسبه می شوند. علاوه بر این فرمول، می توان از روش های پاشه، فیشر و مارشال اجورث برای محاسبه شاخص های قیمتی استفاده کرد. اما در بسیاری از کشور ها از جمله ایران از روش لاسپیرز استفاده می کنند. در این فرمول تغییرات قیمت در بخش هایی مانند صنعت، کشاورزی، حمل و نقل، خدمات، آموزش، بهداشت و سایر بخش های اقتصادی مورد ارزیابی قرار می گیرد و تغییرات هر بخش بر شاخص نهایی قیمت تولید کننده تاثیر می گذارد. فرمول محاسبه شاخص قیمت تولید کننده با روش لاسپیرز به شکل زیر است:
PPI = [(Pt × Q0) ÷ (P0 × Q0)] × 100
PPI = [مجموع (قیمت دوره جاری × مقدار سال پایه) ÷ مجموع (قیمت سال پایه × مقدار سال پایه)] × 100
کاربرد و تاثیر PPI در اقتصاد و بازارهای مالی
افزایش شاخص قیمت تولید کننده یا PPI نشان دهنده ی افزایش هزینه های تولید است و می تواند در صورت ادامه دار شدن، افزایش تورم را رقم بزند. بانک های مرکزی و سیاست ها نیز با توجه به افزایش شاخص قیمت تولید کننده و سایر شاخص های مالی احتمال دارد در تصمیم گیری برای نرخ بهره سیاست های انقباضی را پیش بگیرند. با سیاست های انقباضی و افزایش نرخ بهره میزان گردش مالی در بازار های اقتصادی مهار می شود و کاهش می یابد. از همین جهت می توان شاهد کاهش قیمت ها بود. اما اگر شاخص قیمت تولید کننده کاهش پیدا کند زمینه برای سیاست های انبساطی و پایین نگه داشتن نرخ بهره فراهم می شود تا بازارهای مالی با رشد اقتصادی روبرو شوند.
در بازار فارکس، افزایش شاخص PPI می تواند بر ارزش ارزها تاثیر بگذارد و با تاثیری که این تغییر بر روی افزایش نرخ بهره می گذارد، قیمت ارز آن کشور تقویت شود. برای مثال با افزایش شاخص قیمت تولید کننده آمریکا و افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزور احتمال دارد سرمایه گذاران به سراغ خرید تتر یا دارایی های آمریکایی در فارکس بروند.
در بازار سهام نیز رشد شاخص PPI می تواند نشان دهنده افزایش هزینه های تولید شرکت ها باشد و میزان سود دهی سهام آن ها را کاهش دهد. با این حال شرکت هایی که در حوزه کالاهای پایه و انرژی فعالیت دارند، به دلیل تامین تقاضای سایر بخش های مالی و اقتصادی می توانند سود دهی مناسبی را برای سهام داران خود رقم بزنند. بنابراین در این مواقع انتخاب نوع سهام در سود یا ضرر سرمایه گذاران نقش دارد.
در بازار طلا و نقره، افزایش شاخص قیمت تولید کننده (PPI) میتواند انتظارات تورمی را افزایش دهد و باعث شود سرمایه گذاران برای مقابله با تورم، خرید طلا و نقره را انجام دهند. به همین دلیل رشد PPI در بلند مدت می تواند قیمت طلا و نقره را تقویت کند اما از طرفی اگر بانک مرکزی برای مهار تورم به میان بیاید و نرخ بهره را افزایش دهد، جهت بازار به سمت خرید اوراق قرضه تغییر می کند و قیمت طلا و نقره احتمال دارد تضعیف شود. از طرف دیگر فلز گرانبها نقره علاوه بر کاربرد مالی برای مقابله با تورم، کاربرد صنعتی دارد و رشد یا توقف در چرخه های اقتصادی و صنعتی می تواند قیمت آن را تحت تاثیر قرار دهد.
بیشتر بدانید :
تفاوت طلا با سهام؛ کدام یک برای سرمایه گذاری بهتر است؟
تفاوت شاخص قیمت تولید کننده (PPI) با Core PPI
Core PPI یا شاخص قیمت تولید کننده هسته، نسخه تعدیلشده PPI است که اقلام پرنوسان مانند مواد غذایی و انرژی را از محاسبات حذف میکند. در روش محاسبه CORE PPI تغییرات اقلام پر نوسان همچون قیمت تولید انرژی یا مواد غذایی را در نظر نمی گیرند. دلیل حذف کردن این اقلام این است که قیمت انرژی و مواد غذایی می تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی مانند شرایط آب و هوایی و تنش های ژئوپلیتیک قرار بگیرند. این موارد جزو روند های فرعی و عوامل محیطی تورم هستند، که باعث می شوند آمار منتشر شده از شاخص قیمت تولید کننده در برخی موارد، دیدگاه و کاربرد کوتاه مدت پیدا کند. با حذف این موارد از سبد محصولات و خدمات تولیدی می توان به میزان تورمی که سطح دوام بالایی دارد پی برد.
شاخص قیمت عمده فروشی چیست؟
شاخص قیمت عمده فروشی (WPI) یکی از شاخصهای قدیمی اندازهگیری تغییرات قیمت کالاها در سطح عمدهفروشی به حساب می آید. این شاخص قیمت کالاها را پیش از رسیدن به مصرفکننده نهایی بررسی میکند و سالها در بسیاری از کشورها برای سنجش تورم مورد استفاده قرار میگرفت. اما امروزه شاخص قیمت تولید کننده در اندازه گیری سطح تورم برای بخش تولید کالا و ارائه خدمات، کاربرد بیشتری دارد. اگر چه شاخص قیمت عمده فروشی بسیار مشابه شاخص قیمت تولید کننده است، اما شاخص قیمت تولید کننده علاوه بر کالاها میزان تغییرات را در بخش ارائه خدمات ارزیابی می کند. در حالی که شاخص قیمت عمده فروشی بیشتر به بررسی تغییرات قیمت کالاها در بخش تولیدکنندگان می پردازد.
شاخص قیمت مدیران خرید چیست؟
شاخص مدیران خرید (PMI) یکی از مهمترین شاخصهای اقتصادی برای پیش بینی آینده بازار های مالی و توان اقتصادی یک کشور است. این شاخص وضعیت فعالیتهای تولیدی و خدماتی را ارزیابی میکند. در شاخص مدیران خرید از مدیران یک شرکت اطلاعاتی را درباره سفارش های جدید، میزان تولید، اشتغال، موجودی انبارها و قیمت ها جمع آوری می کنند و با توجه به سطح موجود در آن شرکت، نمره ای به عنوان شاخص قیمت مدیران خرید ثبت می شود. اگر این نمره و عدد بالاتر از 50 باشد، می تواند رشد فعالیت های اقتصادی را نشان دهد. اما عدد کمتر از 50 نشان دهنده کاهش فعالیت های اقتصادی است. بسیاری از تحلیلگران PMI را در کنار PPI( شاخص قیمت تولید کننده) در نظر می گیرند تا تصویر دقیقتری از وضعیت تولید و فشارهای تورمی به دست آورند.
«شما با توکنیکو، مورد اعتماد ترین سامانه خرید و فروش طلا و نقره ایران همراه بودید. در این سامانه فرصت هایی متنوع و امن برای سرمایه گذاری در طلا و نقره به وجود آمده است. از طریق مجله اقتصادی توکنیکو نیز می توانید مهارت های مالی خود را گسترش دهید.»
