تولید ناخالص داخلی (GDP) چیست و چه تفاوتی با تولید ناخالص ملی دارد؟

تولید ناخالص داخلی (GDP) و تولید ناخالص ملی (GNP) دو شاخص اقتصادی مهم هستند که میزان رشد اقتصادی را در کشور از طریق اندازه گیری ارزش کل کالا ها و خدمات تولید شده اندازه گیری می کنند. شاخص تولید ناخالص داخلی به ما نشان می دهد که ارزش کل خدمات و کالاهای تولید شده در یک کشور چقدر بوده است. این آمار نشان می دهد که در داخل کشور چه میزان تولید و خدمات با چه ارزشی ارائه شده و در اندازه گیری این شاخص به اینکه تولید کننده دارای ملیت آن کشور است یا خیر توجه نمی کنند. اما در تولید ناخالص ملی (GNP) دقیق محاسبه می کنند که افراد ملی یک سرزمین در داخل و خارج از کشور چه میزان خدمات و کالا ارائه کرده اند. در ادامه با تعریف تولید ناخالص داخلی و تعریف تولید ناخالص ملی بیشتر آشنا می شوید و به تفاوت ها و روش محاسبه ی آن ها پی می برید. با توکنیکو همراه باشید…

بیشتر بدانید :
انواع شاخص های اقتصادی چیست؟ 30 شاخص تاثیر گذار

تولید ناخالص داخلی (GDP) چیست و چگونه محاسبه می شود؟

تولید ناخالص داخلی یا جی دی پی شاخصی است که از آن برای برنامه ریزی های اقتصادی و سیاست گذاری ها در کشور ها استفاده می کنند. این شاخص مجموع ارزش کالاها و خدمات نهایی تولید شده در یک بازه زمانی مشخص ( یک سال) را در داخل یک کشور نشان می دهد. هر چقدر شاخص GDP بالاتر باشد، قدرت اقتصادی یک کشور بیشتر خواهد بود و می توان فهمید که رونق اقتصادی در آن کشور جریان دارد. شا می توانید اخبار مربوط به شاخص جی دی پی را برای پی بردن به وضعیت چرخه های اقتصاد دنبال کنید یا از طریق فرمول زیر آن را به دست بیاورید:

«تولید ناخالص داخلی= مخارج مصرفی و هزینه ی خانوارها برای خرید(C)+ سرمایه گذاری یا هزینه های صورت گرفته برای ابزارهای تولید (I) (ناخالص خصوصی ودولتی)+ مخارج دولتی(G) یا هزینه دولت برای خرید کالا ها+ واردات  (M)- صادرات(X) »

این فرمول بر اساس میزان هزینه ها تولید ناخالص داخلی را نشان می دهد. روش های محاسبه GDP شامل سه مورد زیر است که می توانید از آن ها استفاده کنید:

• روش هزینه ها: محاسبه ارزش تمامی چیزهایی که در داخل کشور خریداری شده است، علاوه بر میزان صادرات آن کشور به سایر کشور ها.
• روش درآمد: در نظر گرفتن درآمد تمامی افراد و کسب و کار های داخل کشور برای دستیابی به ارزش تولید ناخالص داخلی.
• روش تولید: محاسبه ارزش بازار کالاهای تولید شده در داخل کشور.

انواع GDP یا تولید ناخالص داخلی

شاخص تولید ناخالص داخلی می تواند با توجه به دو شکل از قیمت گذاری صورت بگیرد. قیمت های جاری( اسمی)، قیمت های سال پایه با حذف کردن تاثیر تورم ( حقیقی)، در ادامه با GDP اسمی و GDP حقیقی آشنا شوید:

GDP اسمی: با توجه به قیمت های جاری مقدار تولید کالا و خدمات را در اقتصاد اندازه گیری می کند. این شاخص تحت تاثیر تورم و تغییرات قیمت قرار می گیرد و بیشتر برای محاسبه جی دی پی با قیمت های فعلی به کار می رود.

GDP حقیقی: این شاخص با توجه به قیمت های پایه سال میزان ارزش کالا ها و خدمات تولیدی در یک کشور را تعیین می کند. در این روش امکان مقایسه دقیق با سال های دیگر به راحتی وجود دارد و علاوه بر آن، از شاخص تورم زدایی یا تعدیل کننده قیمتی برای تعیین قیمت اصلی کالا ها استفاده می کنند تا تاثیر تورم بر روی دارایی ها از بین برود.

(تعدیل کننده قیمتی / (GDP اسمیGDP = (GDP حقیقی

تولید ناخالص ملی (GNP)چیست و چگونه محاسبه می شود؟

تولید ناخالص ملی (GNP) یک شاخص اقتصادی است که ارزش کل خدمات و کالاهای تولید شده توسط افراد یک کشور را در یک بازه ی زمانی خاص بدون محدودیت جغرافیایی می سنجد. یعنی تفاوتی ندارد تولید کننده یک کشور در خارج از ایران مشغول به تولید و عرضه باشد یا در داخل ایران مراحل تولید را طی کند، طبق این شاخص ارزش کالاها و خدماتی که توسط افراد یک کشور در داخل یا خارج از کشور به وجود آمده است محاسبه می شود. برای مثال اگر تولید کننده ایرانی موقتا در خارج از کشور ساکن شده و مشغول به کار باشد میزان تولیدات او به نفع ایران خواهد بود و به عنوان تولید ناخالص ملی در نظر گرفته می شود.

مهم ترین تفاوتی که در این شاخص با شاخص تولید ناخالص داخلی وجود دارد این است که فقط ارزش کالا و خدماتی ارزیابی می شوند که توسط افراد با تابعیت همان کشور تولید و عرضه شده اند. برای مثال تولید ناخالص ملی ایران ارزش خدمات و کالاهای تولید شده توسط ایرانیان را در داخل و خارج از کشور نشان می دهد. برای محاسبه GNP از فرمول زیر استفاده می کنند:

GNP= مصرف کل(C) + (I) سرمایه‌گذاری+ (G) هزینه‌های دولت +(NX) (خالص صادرات )صادرات منهای واردات +( NFP) درآمد خالص ورودی از خارج از کشور

شاخص ضمنی تعدیل تولید ناخالص داخلی (GDP deflator)چیست؟

شاخص ضمنی تعدیل تولید ناخالص داخلی، میزان تاثیر تورم را بر روی تولید ناخالص داخلی ( GDP) محاسبه می کند و شما پس از جدا کردن میزان تورم به دست آمده از تولید ناخالص داخلی، می توانید به GDP حقیقی پی ببرید. شاخص ضمنی تعدیل تولید ناخالص داخلی می تواند کمک کند تا شما ارزش کالا ها و خدمات ارائه شده در یک کشور را بدون در نظر گرفتن تورم محاسبه کنید. با شاخص ضمنی تعدیل تولید ناخالص داخلی می توانیم متوجه شویم که اگر تورم نبود ارزش واقعی کالا و خدمات تولید شده در یک کشور به چه عددی می رسید.

شاخص ضمنی تعدیل تولید ناخالص ملی (GNP deflator)چیست؟

با شاخص ضمنی تعدیل تولید ناخالص ملی، میتوان تاثیر تورم را بر روی نرخ تولید ناخالص ملی (GNP) محاسبه کرد و متوجه شد در صورت نبود تورم میزان ارزش تولیدات و خدمات ارائه شده توسط افراد یک کشور در داخل و خارج از کشور چقدر خواهد بود. این شاخص در ارائه نرخ حقیقی GNP کاربرد دارد و به شما اطلاعاتی دقیق از تاثیر تورم بر ارزش کالا و خدمات می دهد. سیاستمداران و اقتصاد دانان می توانند با در نظر گرفتن این شاخص به تاثیر تورم در سطح تجاری یک کشور پی ببرند.

تفاوت‌هایGDP و GNPچیست؟

تولید ناخالص داخلی یا GDP ارزش همه خدمات و کالاهای تولید شده در داخل کشور را محاسبه می کنند و فرقی ندارد محصول و خدمات توسط مردم همان کشور ارائه شده یا توسط افراد غیر بومی تولید شده است. این شاخص به ارزش کالا و خدمات موجود در یک کشور می پردازد. اما تولید ناخالص ملی یا GNP منحصراً ارزش خدمات و کالاهای تولید شده توسط افراد یک کشور را در داخل یا خارج از کشور محاسبه می کند. برای مثال تولید ناخالص ملی ایران یعنی میزان ارزش کالا و خدماتی که توسط ایرانیان در داخل کشور یا خارج از کشور تولید شده است.

تولید ناخالص داخلی  یا GDP برای بررسی عملکرد اقتصادی داخلی و برنامه ریزی سیاست های اقتصادی در داخل کشور بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد و افزایش این شاخص می تواند نشان دهنده رفاه اقتصادی باشد. اما GNP  یا شاخص تولید ناخالص ملی توان اقتصادی یک کشور را به شکل کلی بررسی کرده و شما را از میزان وابستگی آن کشور نسبت به درآمد های خارجی و تاثیر سرمایه گذاری های بین المللی با خبر می کند. افزایش نرخ GNP توان اقتصادی بالا و توانایی یک کشور را در ارتباطات بین المللی و اقتصاد جهانی نشان می دهد.

چرا GDP و GNP برای سرمایه گذاران مهم است؟

اکنون که به بخش نهایی این مقاله رسیدید می توانید نتیجه بگیرید که تولید ناخالص داخلی (GDP)  و تولید ناخالص ملی (GNP) دو شاخص اقتصادی مهم هستند که میزان ارزش کالا و خدمات یک کشور را در یک بازه زمانی خاص ( یک سال) اندازه گیری می کنند. اما چرا این دو شاخص علاوه بر اقتصاد دانان و سیاست مداران، برای سرمایه گذاران نیز اهمیت پیدا کرده است؟

در پاسخ به این سوال باید گفت افزایش این دو شاخص نشان دهنده رونق اقتصادی در یک کشور خواهد بود. بانک های مرکزی با توجه به تغییرات میزان قیمت مصرف کننده (CPI) و تولید ناخالص داخلی (GDP) نرخ بهره و سیاست های مربوط به چاپ و عرضه پول را تعیین می کنند. تغییرات نرخ بهره نیز بر روی بازار های مالی تاثیر می گذارد. با کاهش نرخ بهره میزان چرخش نقدینگی در بازار های مالی افزایش یافته و با افزایش نرخ بهره حجم سرمایه گذاری ها کاهش می یابد.

بیشتر بدانید :
نرخ بهره چیست؟ | رابطه تورم با نرخ بهره

 در نهایت امیدواریم این مقاله از توکنیکو برای شما مفید واقع شده باشد. در مجله توکنیکو به مهم ترین مقالات اقتصادی و مالی دسترسی داشته باشید. همچنین در سامانه توکنیکو، معتبرترین سامانه خرید و فروش طلا و نقره در ایران، فرصت های متنوعی برای سرمایه گذاری در طلا و نقره برای شما وجود دارد.