در طول تاریخ کشور های زیادی دارای ابرتورم شده اند. ابرتورم به سطح بالایی از تورم گفته می شود که می تواند اقتصاد یک کشور را به شکل کامل فلج کند. کشورهایی که دارای ابرتورم هستند همواره در معرض تهدیدات داخلی و خارجی قرار دارند. بنابراین بانک مرکزی و سیاست های پولی هر کشور وظیفه کنترل تورم را برعهده دارد تا از بروز تنش های اقتصادی و سیاسی در کشور جلوگیری شود. با اقتصاد پر رونق می توان اقتدار ملی را حفظ کرد و روابط تجاری و دیپلماتیک را توسعه داد. اما به نظرتان چه دلایلی ابرتورم را در کشور ها به وجود می آورد؟ در پاسخ به این سوال به بررسی 14 کشور که با ابرتورم مواجه شده اند پرداختیم و اطلاعات بسیار مفیدی را به دست آوردیم. دلایل مختلفی همچون چاپ بی رویه پول، تنش های سیاسی و جنگ های بین المللی، بی اعتمادی مردم به نظام پولی کشور، مهم ترین دلایل ایجاد ابرتورم بوده اند. در ادامه با کشورهایی که سطح وحشتناکی از تورم را تجربه کرده اند آشنا می شوید. با توکنیکو همراه باشید…
بیشتر بدانید :
تورم چیست؟ | نحوه محاسبه تورم
کشور های دارای ابرتورم و نحوه گذر آن ها از فروپاشی اقتصادی
14 کشور زیر در طول برهه هایی از تاریخ با فروپاشی اقتصادی و ابرتورم روبرو شده اند:
مجارستان
در طول تاریخ مجارستان بیشترین سطح از تورم را تجربه کرده است. این کشور در گذشته به بدترین شکل ممکن دارای ابرتورم بود. دوره ی ابرتورم این کشور در سال 1945 الی 1946 اتفاق افتاد و منجر به وقوع بزرگترین بحران فقر در این کشور شد. طبق داده های موجود بالاترین نرخ تورم ماهانه این کشور در ژوئیه 1946 به ۴.۱۹ × ۱۰^۱۶ درصد برابر با ۴۱.۹ کوادریلیون درصد می رسید!
ابر تورم در این کشور ناشی از عواقب اقتصادی پس از جنگ جهانی دوم و پرداخت غرامت های سنگین بود که باید دولت آن ها را برعهده می گرفت. در آن زمان قیمت ها در مجارستان هر 15 ساعت دوبرابر می شد. این اتفاق باعث شد که پول مجارستان در آن زمان بی ارزش ترین پول جهان شود. اما در نهایت یک واحد پولی جدید با عنوان فورینت در سال 1946 معرفی شد، که وضعیت اقتصادی مجارستان را به مرور بهبود بخشید.
یوگسلاوی
در سال های 1992 الی 1994 کشور سابق یوگسلاوی که در حال حاضر دیگر وجود ندارد، با بی ثباتی اقتصادی بسیار شدیدی روبرو شد. نرخ تورم ماهانه این کشور در ژانویه 1994 به 313 میلیون درصد رسید که یک فاجعه ی بزرگ برای این کشور محسوب می شد. بی ثباتی اقتصادی در یوگسلاوی ناشی از تجزیه این کشور به کشورهای جداگانه بود و همچنین عدم مدیریت درست از سوی دولت و درگیری های نظامی توانست اقتصاد این کشور را فلج کند. اما پس از اینکه دینار قدیمی در نهایت با دینار جدید جایگزین شد، اقتصاد این کشور تثبیت پیدا کرد.
یونان
پس از اینکه آلمانی ها در جنگ جهانی دوم یونان را اشغال کردند این کشور دارای ابرتورم شد و تا اکتبر 1944 نرخ تورم در آن به شکل بسیار سریع به 13,800 درصد رسید. در آن زمان قیمت محصولات و دارایی های مختلف هر چهار روز یکبار دوبرابر افزایش پیدا می کرد. همچنین در ادامه کشور یونان با جنگ داخلی مواجه شد که همین موضوع سطح تورم را در آن افزایش داد. اما در نهایت با سقوط واحد پولی دراخما در یونان وضعیت اقتصادی یونان وارد یک چرخه ی جدید شد.
چین
پس از جنگ داخلی چین در سال 1949 این کشور دارای ابر تورم شد و سطح تورم به 5070 درصد افزایش پیدا کرد. در آن زمان قیمت مواد غذایی در چین تا 47 تریلیون برابر بیشتر شده بود. جنگ داخلی توانست فعالیت های اقتصادی این کشور را مختل کند. دولت ملی گرای چین در آن زمان با چاپ بیش از حد پول میزان تورم را تشدید کرد و نهایت جمهوری خلق چین در سال 1949 به قدرت رسید که با تعیین واحد پولی جدید، وضعیت اقتصاد را تغییر داد. با به قدرت رسیدن جمهوری خلق چین واحد پولی رنمینبی جایگزین یوان قدیمی چین شد.
تایوان
کشور جزیره ای تایوان که نزدیکی بسیار زیادی با چین دارد، در طول جنگ داخلی چین با ابرتورم مواجه شد. در اواخر دهه 1940 تورم در تایوان به 399 درصد رسد. این موضوع باعث شد دلار جدید تایوان جایگزین دلار قدیمی تایوان شود.
فرانسه
در طول انقلاب فرانسه این کشور به دلیل هزینه های جنگ و بی ثباتی اقتصادی ابرتورم را تجربه کرد. در آن زمان قیمت محصولات در فرانسه هر 15 روز دوبرابر افزایش پیدا می کرد. نرخ تورم در سال 1796 به بالاترین حد خود رسید و از 300 درصد عبور کرد. اما سر انجام حکومت ناپلئون در سال 1803 فرانک را به عنوان ارز جدید به مردم معرفی کرد که توانست به تثبیت اقتصاد و بهبود نظم مالی کشور کمک کند.
آلمان
جمهوری وایمار آلمان پس از جنگ جهانی اول با چاپ بیش از حد پول، تورم بسیاری شدیدی را رقم زد. در آن زمان کشور آلمان دارای ابرتورم شد. نرخ تورم ماهانه در اکتبر 1923 به 29500 درصد رسید. همچنین تا نوامبر 1923، ارزش هر دلار آمریکا برابر با 238 میلیون پاپیر مارک آلمان بود و افراد برای خرید های جزئی خود نیز باید یک چرخ دستی پر از اسکناس را همراهشان می بردند. اقتصاد آلمان از زیر سایه این ابرتورم زمانی خارج شد، که دولت ارز جدیدی به عنوان رنتن مارک را معرفی نمود.
بیشتر بدانید :
بهترین روش های پس انداز در شرایط تورمی | 5 روش موثر
ترکمنستان
در اوایل دهه 1990 قیمت ها در ترکمنستان هر 12 روز دو برابر افزایش پیدا می کرد و نرخ تورم به بیش از 3000 درصد رسیده بود. ترکمنستان یکی از کشور های شوروی سابق بود، که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991 با ابرتورم و تنش های اقتصادی روبرو شد. کشور ترکمنستان تنها به یک صادرات واحد که صادرات گاز طبیعی بود، وابستگی داشت. همچنین پایین بودن میزان کنترل بر واحد پولی، در این کشور منجر به ظهور ابرتورم شد. اما ثبات اقتصادی در این کشور پس از ایجاد اصلاحات اقصادی در سال 1993 به وجود آمد.
ارمنستان
ارمنستان مانند ترکمنستان بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی با ابرتورم روبرو شد. نرخ سالانه تورم در آن زمان برای ارمنستان بیشتر از 11,000 درصد بود. دلایل این ابرتورم در ارمنستان را جنگ این کشور با آذربایجان و محدودیت در تجارت می دانند. اما در نهایت ارمنستان با معرفی واحد پول مستقل خود که درام نام دارد توانست اقتصاد خود را بهبود ببخشد.
آرژانتین
کشور آرژانتین در اوسط دهه 1970 با ابرتورم و تنش های اقتصادی شدیدی روبرو شد. میانگین نرخ سالانه تورم در آن زمان برای آرژانتین برابر 300 درصد بود، اما در ادامه به 5000 درصد افزایش یافت. در این برهه ی زمانی در آرژانتین قیمت محصولات تا بیشتر از 20 میلیارد برابر افزایش پیدا کرد. این ابر تورم ناشی از عواملی همچون چاپ بیش از حد پول و از بین رفتن اعتماد ملی به واحد پول آرژانتین( پزو) بود.
در حال حاضر نیز پزو واحد پولی آرژانتین است که به عنوان یکی از بی ارزش ترین پول های جهان شناخته می شود. این واحد پولی در سال 2023 در لیست بی ارزش ترین پول های جهان قرار گرفت. آرژانتین در صورت اصلاحات اقتصادی یا ایجاد تحول در نظام پولی خود می تواند از ابرتورم خارج شود. که همین اتفاق را خاویر میلی رئیس جمهور آرژانتین تا حدود زیادی در سال 2024 برای آرژانتین رقم زد. در سال 2024 ارزش پول این کشور نزدیک به 45 درصد رشد داشت که بیشترین رشد نرخ واقعی ارز میان سایر ارزهای جهان بود.
بوسنی و هرزگوین
پس از وقوع جنگ بوسنی در سال های 1992 تا 1995 تورم این کشور از 320 درصد عبور کرد و قیمت ها هر 12 روز به دلیل تنش های اقتصادی و بحران جنگ افزایش می یافت. جنگ بوسنی علاوه بر ضربه به پایه های اقتصادی این کشور باعث از بین رفتن عمده تولیدات صنعتی این کشور شد. در نتیجه دینار بوسنی تحت تاثیر ابرتورم قرار گرفت. اما در نهایت اقتصاد این کشور بعد از جنگ بهبود یافت و اصلاحات اقتصادی توانست موثر واقع شود.
پرو
در سال 1990 نرخ تورم طی دوماه در کشور پرو به 400 درصد افزایش یافت. دلایل اصلی این اتفاق عدم مدیریت اقتصادی و بی ثباتی سیاسی در زمان ریاست جمهوری آلبرتو فوجیموری بود. این مسائل سبب شد در آن زمان قیمت ها هر 13 روز دوبرابر شوند. اما این کشور برای مهار تورم در سال 1991 واحد پول جدیدی به نام نوئو سول را معرفی نمود که موجب بهبود وضعیت اقتصادی این کشور شد.
سودان
برخلاف کشور های قبلی که توانستند ابرتورم را مهار کنند، کشور سودان همچنان با ابرتورم دست و پنجه نرم می کند. این کشور سال های زیادی است که با مشکلات تورمی و تنش های سیاسی روبرو است. نرخ بالای رشد جمعیت در این کشور نیز بحران های آن را دوچندان می کند. در سال 2021 این کشور بالاترین نرخ تورم را برای خود تجربه کرد و نرخ تورم به 359 درصد رسید. کشور سودان چندین بار با اصلاحات اقتصادی سعی کرد وضعیت خود را بهبود ببخشد اما این تلاش ها نتیجه بخش نبود.
زیمبابوه
کشور زیمباوه نیز مانند سودان همچنان با ابرتورم مواجه است. این کشور بین سال های 2007 تا 2008 با ابرتورم و تنش های اقتصادی شدید روبرو شد. نرخ تورم در این کشور توانست به 79.6 ملیارد درصد برسد و قیمت ها هر 24 ساعت دو برابر شوند.
بیشتر بدانید: «همچنین از سایر کشورهایی که درحال حاضر درگیر ابرتورم هستند باید به ونزوئلا اشاره کنیم. نرخ تورم برای ونزوئلا در سال ۲۰۱۴ به ۶۹٪ رسید و در سال ۲۰۱۵ به ۱۸۱ درصد، افزایش یافت. همچنین در ادامه در سال ۲۰۱۶ نرخ تورم این کشور به ۸۰۰ درصد رسید و در سال ۲۰۱۷ میزان تورم ۴۰۰۰ درصد و در فوریه ۲۰۱۹ به ۲۲۹۵۹۸۱ درصد افزایش یافت.»
بیشتر بدانید :
راهنمای تولید ثروت در شرایط تورمی
سیاست های انقباضی و انبساطی | عوامل ایجاد و کنترل تورم
اکنون که با 14 کشور مواجه شده با ابرتورم و روش های کنترل تورم در آن ها آشنا شدید، می توانید نتیجه بگیرید که اصلاحات اقتصادی، تغییر در نظام پولی یا واحد پول، افزایش اعتماد ملی می توانند ابرتورم را مهار کنند. اما برای درک عمیق این موضوع و برای اینکه بدانید چه چیزی ابرتورم را به وجود می آورد و چه چیزی آن را از بین می برد باید نکته ای را بدانید…
در نهایت سیاست های اقتصادی و تصمیم گیری های بانک های مرکزی هستند که به ارزش پول و نمودار تورم جهت می دهند. همچنین بحران های سیاسی و تحریم های اقتصادی نیز بر روی ایجاد تورم تاثیر دارند اما تصمیم گیری بانک های مرکزی و دولت برای روند چاپ پول یا تغییرات نرخ بهره است که می تواند به عنوان عاملی مهم در مهار تورم یا تقویت آن نقش ایفا کند.
اگر کشور ها سیاست های اقتصادی درستی نداشته باشند و از سیاست های انقباضی و انبساطی به موقع استفاده نکنند، نمی توانند ابرتورم را مهارم کنند یا مانع ایجاد تورم شوند. سیاست های انقباضی در اقتصاد و نظام های پولی در هنگام افزایش تورم صورت می گیرد و دولت با افزایش نرخ بهره و کاهش عرضه پول اقدام به دفع تورم می کند. اما سیاست های انبساطی در زمان رکود اقتصادی رخ می دهد و دولت با چاپ پول و افزایش نقدینگی سعی بر سرعت بخشیدن به معاملات دارد. « شما با توکنیکو، مورد اعتماد ترین سامانه خرید و فروش طلا و نقره در ایران همراه بودید، از طریق مجله توکنیکو می توانید به مقالات مهم اقتصادی دسترسی داشته باشید.»
