بارش شهاب سنگ از آسمان، رویدادی اعجاب انگیز و بسیار خطرناک محسوب می شود که توجه بسیاری از محققین و کیهان شناسان را به خود جلب کرده است. شهاب سنگ جزء اجرام موجود در فضا به حساب می آید که می تواند تکههایی از سیارکها، دنبالهدارها و حتی سیارات دیگر باشد. اصابت شهابسنگ به زمین، می تواند زیان های زیادی را به وجود بیاورد و در سال های بسیار دور، برخورد شهاب سنگ ها توانست منجر به انقراض دایناسور ها شود.
اکنون شهاب سنگهایی که طی رویدادهایی خاص به سطح زمین آمده اند، مورد تحقیق بسیاری از دانشمندان قرار می گیرند و علاوه بر ارزش علمی از ارزش اقتصادی بسیار بالایی برخوردارند. در شهاب سنگ ها فلزات ارزشمند و بسیار کم یاب وجود دارد، از فلزات موجود در شهاب سنگ ها می توان به طلا، آهن، نیکل و سایر عناصر کمیاب اشاره کرد.
برخلاف باور عوام در شهاب سنگ ها مقدار بسیار کمی طلا وجود دارد و ارزش اصلی شهاب سنگ ها تنها به دلیل طلای موجود در آن ها نیست، بلکه شهاب سنگ به عنوان یکی از اجرام فضایی، از عمر بالایی برخوردار بوده و این موضوع آن را از یک ارزش تاریخی و علمی برخوردار می کند. علاوه بر این، ساختار موجود در شهاب سنگ ها بسیار منحصر به فرد است و مطالعه ی آن ها می تواند اطلاعات بسیار مهمی از فضا و سایر سیارات به ما بدهد. در ادامه ی این مقاله از توکنیکو با انواع شهابسنگ ها آشنا خواهید شد و به عمق ساختار آن ها پی می برید…
بیشتر بدانید :
سنگ طلا چیست؟ با انواع سنگ های طلا دار آشنا شوید
انواع شهابسنگ ها
شهاب سنگ ها را بر اساس ترکیبی که دارند به انواع مختلفی تقسیم بندی می کنند. یک شهاب سنگ با توجه به ساختاری که دارد می تواند در سه دسته ی زیر قرار بگیرد:
شهابسنگهای سنگی
این دسته از شهابسنگ ها از مواد معدنی سنگی به وجود آمده اند و در ساختار خود از عناصری همچون سیلیکات ها برخوردار شده اند. این نوع شهابسنگ ها تا کنون بیشتر کشف شده اند. شهاب سنگ های کندریت و آکندریت در این دسته قرار می گیرند.
شهابسنگ فلزی
این دسته از شهاب سنگها در ساختار خود بیشتر از آهن و نیکل برخوردار شده اند. مقاومت فلزی بالا در این نوع شهاب سنگ، از فرسایش آن در سطح زمین جلوگیری کرده است؛ تا امروز به اکتشاف برسد و توسط محقیق مورد بررسی قرار بگیرد. شهاب سنگهای فلزی، معمولاً از هسته ی فلزی سیارات و سیارک ها مشتق شده اند و این موضوع آن ها را از اهمیت بالایی برخوردار می کند.
شهابسنگهای سنگی-فلزی
در ساختار این نوع از شهاب سنگ ها، همزمان مواد سنگی و فلزی وجود دارد. عناصر موجود در این نوع شهاب سنگ ها شامل مواد سنگی، فلزات، کندریت های کربنی و سایر ترکیبات هستند. شهابسنگ های سنگی فلزی در ساختار خود درصدی ار آهن و نیکل را همراه با سیلیکات ها و مواد معدنی جای داده اند.
در شهابسنگها چه فلزاتی وجود دارد؟
شهاب سنگ می تواند از ترکیبات متنوعی به وجود آمده باشد. اگر به بررسی عناصر موجود در آن ها بپردازیم، با فلزات سنگین و کمیابی مانند نیکل، آهن، پلاتین و طلا مواجه خواهیم شد. اما به شکل کلی در شهاب سنگ ها سه عنصر اصلی آهن، نیکل و کبالت را میتوان پیدا کرد. سایر فلزات دیگر در شهاب سنگ ها معمولاً به مقدار کمتری یافت می شوند. در ادامه به تشریح انواع فلزات موجود در شهاب سنگ ها خواهیم پرداخت..
آهن
اصلی ترین عنصر تشکیل دهنده ی برخی شهاب سنگ ها آهن است. البته در شهابسنگ های فلزی معمولاً فلز آهن به صورت آلیاژ بوده و درون خود ذراتی از فلز نیکل را نیز دارد. اما برخی از شهاب سنگ های فلزی تقریباً به شکل کامل از آهن به وجود آمده اند و از فلزات و عناصر دیگر کمتر برخوردار شده اند. شهاب سنگ هایی که دارای آهن هستند از هسته های فلزی سیارک های بزرگ یا کوچک جدا شده اند. برخی از سیارک ها در مراحل اولیه شکل گیری با شکست مواجه شده اند و اجرام آن ها در قالب شهابسنگ های فلزی در فضا قرار گرفته اند و به زمین رسیده اند. در ساختار شهاب سنگ های فلزی آهن زیادی وجود دارد.
نیکل
در شهاب سنگ های فلزی علاوه بر آهن، فلز نیکل نیز وجود دارد. میزان نیکل در این نوع شهاب سنگ ها به شکل معمول چیزی بین 5 الی 20 درصد است. برای اینکه شهاب سنگ ها را از سایر سنگ های موجود در زمین تشخیص دهند، میزان ترکیبات آن را بررسی می کنند و در صورتی که در آن فلز نیکل وجود داشته باشد، به احتمال زیاد شهاب سنگ است. زیرا فلز نیکل را در طبیعت نمی توان به راحتی پیدا کرد؛ میتوان گفت حجم نیکل در زمین بسیار کم است.
بیشتر بدانید :
نحوه تشخیص طلا در سنگ و خاک | تکنیکها و نکات کلیدی
کبالت
یکی دیگر از فلزاتی که می توان در شهابسنگ های فلزی یافت کرد، فلز کبالت است. میزان حجم کبالت در شهابسنگ های فلزی از میزان حجم آهن و نیکل کمتر است. اما همواره در ساختار شهابسنگ های فلزی، کبالت وجود دارد و یکی از اجزای تشکیل دهنده آن به حساب می آید.
پلاتین
میزان پلاتین در شهاب سنگ ها در مقایسه با سایر فلزات کمتر است. این فلز گرانبها و البته کمیاب می تواند منجر به افزایش قیمت آن شود. شهابسنگ هایی که در ساختار خود از پلاتین برخوردارند، در مقایسه با شهابسنگ هایی که از نیکل و آهن به وجود آمده اند، ارزش بالاتری دارند.
ایریدیوم
ایریدیوم یک فلز بسیار کم یاب و گران قیمت محسوب می شود که می توان مقدار کمی از آن را در برخی از شهابسنگ ها پیدا کرد. ایریدیوم در مقابل خوردگی و اکسیداسیون مقاومت بسیار بالایی دارد. اگر در سنگی ایریدیوم وجود داشته باشد، احتمال شهاب سنگ بودنش بالا است. همچنین شهابسنگ هایی که از ایریدیوم برخوردارند بهترین گزینه ای هستند که دانشمندان می توانند بر روی آن ها تحقیقات انجام دهند. لایه ای از ایردیوم بر روی خاک زمین می تواند نشان دهنده برخورد شهاب سنگ های عظیم باشد که پایان دوران کرتاسه و انقراض دایناسور ها را رقم زدند.
طلا
در برخی شهابسنگ ها نیز می توان طلا را یافت کرد. البته میزان طلا در آن ها بسیار کم است. شهابسنگ هایی که دارای طلا هستند در دسته شهابسنگ های فلزی قرار می گیرند. استخراج طلا از شهابسنگ معمولاً با هزینه ی زیادی همراه است و به دلیل نبودن صرفه اقتصادی و کم بودن ذرات طلا در آن، بهتر است به شهابسنگ آسیبی وارد نشود. زیرا شهابسنگ ها به خودی خود ارزشمند هستند و محققان علاقه ی زیادی به بررسی و جمع آوری آن ها دارند.
چگونه طلا در شهابسنگها شکل میگیرد؟
شرایط و فرآیند خاصی که در برخی سیارک ها وجود دارد، می تواند منجر به شکل گیری طلا در اجرام آن ها شود و از همین جهت برخی از شهابسنگ های فلزی در ساختار خود از طلا در کنار سایر مواد و فلزات بهره مند شده اند. در واقع طلا به عنوان یکی از فلزات کمیاب در دل سیارک ها تحت تاثیر فرآیندهای هسته ای شدید ستارگان عظیم و انفجارهای ابرنواختری شکل می گیرد. بعد از اینکه انفجار ستارگان رخ می دهد، ذرات فلزات کمیابی همچون طلا در فضا پراکنده می شوند و احتمال دارند آن ها در سیارک ها جمع شوند و در نتیجه شهابسنگ های حاصل از سیارک ها از مقداری طلا برخوردار باشند. لازم به ذکر است که معمولاً طلای موجود در شهابسنگ ها ناچیز است.
شهابسنگها چه تاثیری بر میزان حجم طلا داشته اند؟
با اینکه میزان حجم طلا موجود در شهابسنگ ناچیز است، اما برخی نظریه پردازان بر این باورند که بخشی از طلای موجود در زمین حاصل از برخورد شهابسنگ ها و سیارک های غنی از فلزات گرانبها هستند. در دوران ابتدایی تشکیل زمین هنگامی که برخوردهای شهاب سنگی به شکل بیشتری اتفاق می افتاد، ذرات طلا و شهاب سنگهای مختلف منبعی از فلزات سنگین مانند نیکل و طلا به شمار می آمدند که خود را به پوسته ی زمین رساندند. امروزه محققین با بررسی لایه های زمین به این نتیجه رسیده اند که در برخی منطقه ها می توان فلزات کمیابی همچون طلا و پلاتین را بیشتر پیدا کرد، این می تواند مبنی بر این موضوع باشد که این مناطق در گذشته با برخورد شهابسنگ ها روبرو شده اند.
در انتها می توان گفت با اینکه شهابسنگ های فلزی از طلا برخوردار شده اند، اما میزان طلا در آن ها بسیار ناچیز است و استخراج آن صرفه ی اقتصادی ندارد. با این وجود خود شهابسنگ ها از ارزش اقتصادی و علمی بسیار بالایی برخوردار هستند و امروزه توسط محققین مورد مطالعه قرار می گیرند. امیدواریم این مقاله از توکنیکو برای شما مفید واقع شده باشد.
