تراز تجاری یکی از شاخص های اقتصادی مهم است که میزان ارزش صادرات و واردات کالا و خدمات یک کشور را در یک بازه زمانی مشخص با یکدیگر مقایسه می کند. این شاخص نشان می دهد که اختلاف بین ارزش صادرات با ارزش واردات یک کشور چقدر بوده است. فرمول تراز تجاری نیز بسیار ساده است و اگر ارزش واردات یک کشور را از میزان ارزش صادرات آن کم کنید، به تراز تجاری آن می رسید.
تجارت به دو دسته خرد و کلان تقسیم بندی می شود که در تجارت خرد به معاملات داخلی می پردازند اما تجارت کلان سطح معاملات را در عرصه بین المللی بررسی می کند و تراز تجاری نیز یکی از شاخص های اقتصادی در سطح کلان است که میزان اختلاف صادرات و واردات یک کشور را به شکل دقیق مورد ارزیابی قرار می دهد. آمار مربوط به تراز تجاری توسط آژانس های دولتی که مسئول تجارت و ارتباطات بازرگانی هستند منتشر می شود که اطلاعاتی کامل را از گمرک و منابع معاملاتی دارند. در آمریکا وظیفه انتشار آمار تراز تجاری بر عهده ی اتاق تحلیل اقتصادی آمریکا (BEA) است.
بیشتر بدانید :
انواع شاخص های اقتصادی چیست؟ 30 شاخص تاثیر گذار
اهمیت تراز تجاری در بازار های مالی و اقتصاد
تراز تجاری از این جهت اهمیت دارد که می تواند اطلاعاتی مهم در رابطه با سلامت اقتصادی و قدرت ارز یک کشور ارائه کند. کشور هایی که تراز تجاری منفی دارند به دلیل داشتن سطح بالایی از واردات کالا، از قدرت ارز کمتری برخوردار می شوند و مجبور هستند ارز خود را برای واردات به ارزهای خارجی تبدیل کنند و این افزایش عرضه در بازار ارز موجب تضعیف ارز آن ها می شود.
اما تراز تجاری مثبت در یک کشور نشان می دهد که ارزش صادرات یک کشور بیشتر از واردات آن است و کشور های دیگر برای انجام معاملات با آن کشور به سراغ خرید ارز آن می روند و همین موضوع ارزش پول ملی آن کشور را افزایش می دهد. همچنین افزایش یا کاهش تراز تجاری می تواند موجب افزایش یا کاهش میزان تولید ناخالص داخلی (GDP) شود و بر روی سایر شاخص های اقتصادی نیز به مرور تاثیر بگذارد.
معامله گران نیز با توجه به تراز تجاری یک کشور می توانند بر روی ارز آن یا دارایی های مبتنی بر اقتصاد آن کشور سرمایه گذاری کنند، یا تصمیم به خروج سرمایه از بازار های مالی بگیرند. برای مثال خرید دلار یا جفت ارز تتر می تواند در مواقعی که تراز تجاری آمریکا افزایش یافته مورد توجه سرمایه گذاران قرار بگیرد و در زمان تراز تجاری منفی در آمریکا، سرمایه گذاران را مجبور به فروش سریع دارایی کند تا از ضرر بیشتر جلوگیری کنند.
بیشتر بدانید :
تولید ناخالص داخلی (GDP) چیست و چه تفاوتی با تولید ناخالص ملی دارد؟
تفاوت تراز تجاری و تراز پرداخت چیست؟
تراز تجاری میزان اختلاف ارزش صادرات و ارزش واردات کالاها و خدمات یک کشور را نشان می دهد و تنها به شکل دقیق بر روی محاسبه ارزش درآمد و هزینه های ناشی از واردات و صادرات کالا و خدمات تمرکز دارد. اما تراز پرداخت میزان طلبکاری یا بدهکاری یک کشور را نسبت به کشورهای دیگر مشخص میکند. تراز پرداخت تمامی هزینه ها و تراکنش های مالی که بین یک کشور با سایر کشور ها صورت گرفته را اندازه گیری کرده و به ما سطح تعادل مالی در ارتباطات بین المللی را نشان می دهد.
تراز تجاری چگونه محاسبه می شود؟
برای محاسبه میزان سطح تجاری در یک کشور، کافی است از فرمول زیر استفاده کنید و میزان ارزش واردات یک کشور را از میزان ارزش صادرات آن کسر نمایید:
ارزش کل واردات – ارزش کل صادرات = تراز تجاری
تراز تجاری منفی یا کسری تجاری چیست؟
اگر میزان ارزش واردات یک کشور بیشتر از میزان ارزش صادرات آن باشد تراز تجاری آن منفی شده یا به اصطلاح کسری تجاری رخ می دهد. کسری تجاری نشان می دهد که یک کشور به جای اتکا به تولید ملی و افزایش صادرات، به واردات وابسته بوده و از طریق ارتباطات بین المللی خدمات و کالاهای لازم را دریافت می کند. همچنین ارز کشور هایی که کسری تجاری دارند تضعیف می شود زیرا این کشور ها نیاز دارند برای انجام واردات، پول بیشتری چاپ و عرضه کنند و آن را به سایر ارز های جهانی تبدیل نمایند. کسری تجاری می تواند موجب کاهش تولید ناخالص داخلی شود و کشور را از رشد اقتصادی دور کند.
تراز تجاری مثبت یا مازاد تجاری چیست؟
سطح تجاری مثبت یا مازاد تجاری نشان می دهد که یک کشور میزان ارزش صادرات کالا و خدماتش بیشتر از میزان ارزش وارداتش بوده است. مازاد تجاری یک کشور می تواند رشد و شکوفایی اقتصادی را برای آن کشور رقم بزند و ارزش پول ملی آن را در سطح بین الملل تقویت کند. همچنین مازاد تجاری میزان تولید ناخالص داخلی را افزایش می دهد و موجب تقویت چرخه های اقتصادی و بازارهای مالی می شود. ارز و دارایی های کشوری که مازاد تجاری دارد، برای سرمایه گذاران از جذابیت بیشتری برخوردار است.
تعادل تراز تجاری به چه معنی است؟
تعادل شاخص تجاری یک کشور نشان می دهد که میزان ارزش صادرات و میزان ارزش واردات کالا و خدمات آن تقریباً با یکدیگر برابر است. این تعادل می تواند ثبات اقتصادی یک کشور را نشان دهد و موجب بهبود مدیریت در ساختار های مالی شود. کشور هایی که تراز تجاریشان در حالت تعادل قرار دارد، با نوسانات و ریسک های اقتصادی کمتری روبرو می شوند. این تعادل می تواند امنیت بیشتری را برای مردم فراهم کند و سطحی مناسب از رفاه را به وجود بیاورد.
بیشتر بدانید :
ناترازی چیست و چگونه به وجود می آید؟
شاخص قیمت واردات و صادرات چیست؟
شاخص قیمت واردات و صادرات ((XMPI یکی از شاخص های مهم اقتصادی است که مانند تراز تجاری به وضعیت اقتصاد و تجارت در سطح کلان می پردازد. این شاخص میزان تغییرات کلی در قیمت کالاها و خدمات مبادله شده را میان مردم یک کشور با سایر کشور ها نشان می دهد. از این شاخص میتوان برای به دست آوردن مبلغ کل واردات و صادرات در یک کشور استفاده کرد.
شاخص قیمت کالاهای صادراتی (XPI)
از شاخص قیمت کالاهای صادراتی می توان برای بررسی میزان تغییرات قیمت کالا ها و خدماتی که افراد مقیم یک کشور به افراد سایر کشور ها ارائه کرده اند استفاده کرد. این شاخص نشان می دهد که میزان ارزش خدمات و کالاهای صادر شده چقدر بوده و نسبت به یک بازه مشخص چه میزان تغییری را رقم زده است.
شاخص قیمت کالاهای وارداتی (MPI)
شاخص قیمت کالاهای وارداتی میزان تغییرات قیمت خدمات و کالاهای وارداتی را در یک کشور نشان می دهد. این شاخص هزینه ای که صرف واردات شده و مبلغی که به سایر کشور ها برای خرید کالا و خدمات پرداخت شده را اندازه گیری می کند. این شاخص می تواند میزان سطح واردات یک کشور را تعیین کند و میزان تغییرات موجود را در یک بازه زمانی مشخص نشان دهد.
در انتها امیدواریم این مقاله از توکنیکو برای شما مفید واقع شده باشد. ترازتجاری به میزان اختلاف ارزش صادرات و ارزش واردات یک کشور گفته می شود که اقتصاد دانان و سیاستگذاران در تصمیم گیری های اقتصادی یا ایجاد اصلاحات به آن توجه دارند. همچنین این شاخص بر روی قدرت ارزی یک کشور تاثیر دارد و می تواند میزان تولید ناخالص داخلی (GDP) را نیز تحت تاثیر قرار دهد. شما با معتبرترین سامانه خرید و فروش طلا و نقره در ایران همراه بودید. در مجله توکنیکو به مقالات بیشتری دسترسی داشته باشید.
