آزمایش XRF چیست و چه کاربردی در تشخیص عیار طلا دارد؟

امروزه برای تشخیص عیار طلا روش های نوین و دقیقی به وجود آمده است و آزمایش XRF یکی از همان روش ها به شمار می آید. طیف سنجی فلورسانس پرتو ایکس یا آزمایش XRF، در تشخیص عیار طلا توانسته عملکرد ویژه ای داشته باشد. این روش برای تشخیص عیار طلا بسیار دقیق بوده و سریع نتیجه ی عیار سنجی را مشخص می کند. شما در آزمایش XRF نیازی به تخریب نمونه ندارید و این یکی از ویژگی های مهم این روش عیار سنجی به حساب می آید.

دستگاه XRF در حال حاضر به شکل گسترده در آزمایشگاه های طلا و جواهرات استفاده می شود. با استفاده از این فناوری می توان به ترکیبات موجود در فلزات پی برد و عیار دقیق آن ها را تشخیص کرد. امروزه برای اینکه متوجه شوند میزان طلا موجود در آلیاژ طلا چقدر است، از ذستگاه xrf استفاده می کنند. در ادامه شما را با آزمایش xrf بیشتر آشنا خواهیم کرد و این روش عیار سنجی طلا را با سایر روش های عیار سنجی مقایسه کرده و به محدودیت ها و مزایای آن می پردازیم.

بیشتر بدانید :
روش‌های عیار سنجی طلا | روش های تخصصی و خانگی

آزمایش XRF چیست؟

آزمایش فلورسانس پرتو ایکس یا XRF، یکی از روش های عیار سنجی طلا و فلزات به حساب می آید که می تواند به شکل سریع و دقیق و بدون آسیب رساندن به نمونه، به شما اطلاعاتی کامل از مقدار و نوع عناصر موجود در آن بدهد. این آزمایش یک روش علمی برای تجزیه و تحلیل ترکیب شیمیایی مواد و فلزات گرانبها است.

در واقع آزمایش طیف سنجی فلورسانس پرتو ایکس یا آزمایش XRF، با استفاده از دستگاه XRF انجام می شود و در این روش با تابش پرتو ایکس به نمونه، موجب تحریک اتم های موجود در آن می شوند و بر اساس انرژی بازتابی که از این آزمایش حاصل می شود، نوع و مقدار عناصر تشکیل دهنده را تشخیص می دهند. ویژگی مهم این روش عیار سنجی طلا، این است که بدون تخریب قطعه طلا می توان آن را در فرآیند آزمایش قرار داد و میزان ترکیبات موجود در آلیاژ طلا را مشخص کرد. فناوری xrf در آزمایشگاه ها، گمرکات و مراکز خرید و فروش طلا کاربرد ویژه ای داشته و امروزه در صنعت طلا و جواهرات، آزمایش xrf را یک روش دقیق برای عیار سنجی طلا می دانند.

مراحل تشخیص عیار طلا با استفاده از فناوری XRF

برای تشخیص عیار طلا با استفاده از آزمایش xrf ( طیف سنجی فلورسانس پرتو ایکس) مراحل زیر را به ترتیب دنبال می کنند و قطعه طلا را مورد سنجش قرار می دهند تا به عیار طلا و ترکیب فلزات موجود در آن پی ببرند:

1. قرار دادن نمونه در دستگاه XRF: در مرحله ی اول نمونه طلا را در محفظه مخصوص دستگاه xrf قرار می دهند.
2. تابش پرتو ایکس به نمونه طلا: سپس برای پی بردن به ترکیبات موجود در نمونه، با استفاده از دستگاه به مدت کوتاهی به سطح نمونه پرتو ایکس ارسال می کنند. تابش پرتو ایکس به سطح نمونه باعث می شوند اتم های طلا و سایر عناصر موجود در آلیاژ تحریک شوند و واکنش نشان دهند.
3. اندازه‌گیری شدت اشعه بازتاب شده: پس از اینکه نمونه، تحت تاثیر پرتو ایکس قرار گرفت، از خود اشعه ای با انرژی مشخص منتشر خواهد کرد و دستگاه XRF با دریافت کردن این اشعه شدت آن را ثبت می کند.
4. محاسبه میزان طلا در نمونه: بعد از اینکه اشعه بازتاب شده را دریافت کردند، شدت آن را مورد بررسی قرار می دهند و با استفاده از یک فرمول استاندارد به میزان طلا موجود در نمونه پی می برند. در دستگاه xrf اطلاعاتی از شدت اشعه بازتاب شده از نمونه و ترکیبات موجود در آن ثبت می شود و از طریق آن گزارش نهایی را تنظیم می کنند.

همانطور که مشاهده کردید تشخیص عیار طلا با استفاده از فناوری xrf بسیار سریع و دقیق است. همچنین به قطعه ای که مورد آزمایش قرار می گیرد هیچ گونه آسیبی وارد نمی شود. اما با این حال باید بدانید که استفاده از این روش هزینه ی بسیار بالایی می خواهد.

مزایا و معایب تشخیص عیار طلا با آزمایش XRF

آزمایش xrf یا روش طیف سنجی فلورسانس پرتو ایکس یکی از روش های متداول و ساده برای تشخیص عیار طلا به شمار می آید و برای عیار سنجی مصنوعات طلا همچون سکه، زیورآلات، شمش از این روش استفاده می کنند. مزایا و معایب این روش عیار سنجی طلا شامل موارد زیر است:

مزایای آزمایش XRF

• سرعت و دقت بالا: این روش عیار سنجی با استفاده از دستگاه xrf با سرعت و دقت بسیار بالایی انجام می شود و شما می توانید بدون اینکه زمان زیادی را برای آزمایش صرف کنید به نتیجه ای دقیق برسید. فناوری و آزمایش xrf گزارشی دقیق از میزان طلا و سایر فلزات موجود در آلیاژ را به شما می دهد.
• قابل استفاده برای قطعات بزرگ و کوچک: شما می توانید انواع قطعات طلا و جواهرات را در سایز های مختلف با دستگاه xrf مورد آزمایش قرار دهید.
• غیر مخرب و عدم آسیب رساندن به نمونه: در این روش به قطعه طلا و نمونه ای که مورد آزمایش قرار می گیرد آسیبی وارد نمی شود.
• تشخیص تمامی فلزات موجود در آلیاژ: در این روش عیار سنجی علاوه بر اینکه شما به مقدار طلا موجود در آلیاژ پی می برید، می توانید از میزان سایر فلزات موجود در آلیاژ طلا مطلع شوید.

معایب و محدودیت های روش XRF

• هزینه بالا: دستگاه xrf قیمت بالایی دارد و برای تهیه ی آن نیاز به سرمایه قابل توجهی دارید. همچنین درصورتی که به آزمایشگاه های عیار سنجی مراجعه کنید ملزم به پرداخت هزینه های لازم هستید. اگر قصد خرید دستگاه xrf را داشته باشید باید به مدل آن دقت کنید تا کیفیت بالایی داشته باشد و به نیاز های مختلف شما در آزمایش xrf پاسخ دهد. از همین جهت مشورت با متخصصین دستگاه های xrf الزامی است.
• تأثیر شرایط سطحی نمونه بر دقت آزمایش:  اگر سطح نمونه و قطعه ای که می خواهید مورد آزمایش قرار دهید از آلودگی، اکسیداسیون یا پوشش های نازک برخوردار باشد، احتمال اینکه دقت عیار سنجی کاهش پیدا کند وجود دارد.
• عدم تشخیص فلزات پایه با روکش طلا: دستگاه xrf نمی تواند لایه های نازک از طلا را بر روی فلزات دیگر تشخیص دهد و فلزاتی که روکش طلا دارند را تمایز بخشد. از همین جهت در برخی موارد فلزاتی که از روکش طلا برخوردار شده اند، ممکن است به عنوان طلا خالص معرفی شوند.
• نیاز به کالیبراسیون دقیق دستگاه: برای اینکه آزمایش xrf با دقت عمل کافی صورت بگیرد، باید مدام سلامت دستگاه xrf را مورد بررسی قرار دهید. بدون کالیبراسیون منظم و صحیح، احتمال اینکه دستگاه داده های اشتباه به شما بدهد وجود دارد.
• محدودیت در اندازه‌گیری عناصر سبک: آزمایش xrf برای تشخیص عناصر و فلزات سنگین همچون طلا، نقره و پلاتین بسیار کارآمد بوده و دقت عمل بالایی دارد. اما در تشخیص عناصر سبک تر همچون آلومینیوم و لیتیم دقت عمل پایین تری دارد.

مقایسه روش XRF با سایر روش‌های عیار سنجی طلا

آزمایش xrf یک روش عیارسنجی مبتنی بر دستگاه و فناوری است که می تواند دقت و سرعت بالایی را به نمایش بگذارد. اگر شما از یک دستگاه xrf مناسب استفاده کنید و چالش های موجود در این روش را از میان بردارید می توانید تشخیص عیار طلا را به شکل دقیقی انجام دهید. کافی است سطح نمونه خود را بررسی کنید تا از آلودگی برخوردار نباشد و سلامت دستگاه را مورد ارزیابی قرار دهید. همچنین قبل از اینکه قطعه طلا را در دستگاه قرار دهید، باید مطمئن شوید که آن از روکش طلا برخوردار نیست و آبکاری نشده است.

آزمایش xrf به دلیل دقت عمل بالایی که دارد در تشخیص عیار طلا و نمونه هایی که به اصالت آن ها شک دارید، بسیار کارآمد خواهد بود و نتیجه ای دقیق را از آزمایش به شما ارائه می دهد. آزمایش xrf در مقایسه با سایر روش های تخصصی عیار سنجی طلا و روش های خانگی عیار سنجی دقت عمل بالاتری دارد و شما بدون اینکه آسیبی به نمونه خود وارد کنید، می توانید از عیار طلا و خلوص سایر فلزات موجود در آلیاژ مطلع شوید. آزمایش xrf حتی نسبت به روش های لیزری دقیق تر است. در ادامه روش آزمایش xrf  را در تشخیص عیار طلا، با سایر روش های عیار سنجی مقایسه می کنیم:

مقایسه آزمایش xrf با روش‌های خانگی عیارسنجی

روش های خانگی تشخیص عیار طلا همچون استفاده از سنگ محک، آهن ربای طلا، آزمایش شناوری، تیزآب سلطانی،  چگالی و بررسی سطح طلا، در مقایسه با آزمایش xrf از دقت عمل پایین تری برخوردارند و شما برای به کارگیری آن ها نیاز به برخی ابزار ساده دارید. این در حالی است که آزمایش xrf ملزم به استفاده از دستگاه های پیشرفته xrf بوده و شما با استفاده از آن ها می توانید به عیار دقیق طلا خود پی ببرید.

روش های خانگی عیار سنجی طلا معمولاً نمی توانند به شکل دقیق عیار طلا شما را مشخص کنند. این روش ها تنها برای تشخیص اولیه اصالت طلا مناسب هستند. آزمایش xrf بدون آسیب رساندن به نمونه و قطعه طلا صورت می گیرد و شما می توانید پس از انجام آن علاوه بر تشخیص خلوص طلا، میزان درصد سایر فلزات را در آلیاژ تشخیص دهید.

بیشتر بدانید :
آهنربای طلا چیست؟ نحوه تشخیص طلا با آهن ربا

مقایسه آزمایش xrf با روش‌های تخصصی عیارسنجی

• روش ذوب طلا: در این روش با استفاده از حرارت بالا نمونه را ذوب می کنند تا ناخالصی های آن از بین برود. در این روش خلوص نهایی طلا مشخص می شود، اما یکی از معایب مهمی که این روش به همراه دارد، این است که شما باید به نمونه طلا خود آسیب وارد کنید. این در حالی است که آزمایش xrf بدون ذوب کردن طلا و آسیب رساندن به نمونه صورت می گیرد.
• روش کوپلاسیون: روش کوپلاسیون که آن را با نام روش قالکاری نیز می شناسند، یک روش سنتی برای تشخیص عیار طلا است. در این روش نیز با ذوب کردن و جذب ناخالصی ها به عیار طلا پی می برند. دقت روش کوپلاسیون بالاست اما نیاز به تخریب نمونه دارید. اما فناوری xrf برخلاف روش کوپلاسیون غیرمخرب بوده و سرعت عمل بالاتری دارد.
• دستگاه لیزر: برای تشخیص عیار طلا از برخی دستگاه های لیزری نیز استفاده می کنند که سرعت بالایی در تشخیص دارند. اما دستگاه های لیزری در مقایسه با دستگاه های xrf دقت عمل کمتری دارند و احتمال دارد برخی از عناصر موجود در آلیاژ را نتوانند تشخیص دهند.

خرید شمش طلا ضدجعل | بهترین روش سرمایه گذاری در طلا

در انتها باید گفت آزمایش xrf می تواند برای تشخیص عیار طلا بسیار کاربردی باشد و شما را از اصالت طلا خریداری شده تان مطمئن کند. اما لازم به ذکر است که دستگاه xrf از قیمت بالایی برخوردار بوده و علاوه بر آن اگر بخواهید به آزمایشگاه های عیار سنجی مراجعه کنید، نیازمند پرداخت هزینه ی عیار سنجی خواهید بود. از طرفی باید آزمایشگاهی را انتخاب کنید که اعتبار بالایی دارد و دستگاه های استانداردی را استفاده می کند…

بنابراین چطور است روشی را برای خرید طلا انتخاب کنید که شما را از همان ابتدا از اصالت داراییتان مطمئن کند؟ خرید شمش طلا ضدجعل از توکنیکو همان پیشنهادی است که در این راستا می توان به سرمایه گذاران محترم  ارائه کرد.

شمش های توکنیکو علاوه بر اینکه از بسته بندی ضدجعل برخوردار هستند، با داشتن هایلایت و هولوگرام ضربی خودشان نیز ضدجعل شده اند و این موضوع نهایت اطمینان را برای سرمایه گذاران رقم می زنند. شمش طلا توکنیکو به عنوان اولین شمش طلا ضدجعل در ایران با تضمین اصالت کالا، QR code  رهگیری اصالت محصول، بسته بندی ضدجعل، ضمانت بازخرید ( همراه با عودت 50 درصد از حق ضرب) توانسته مورد توجه بسیاری از سرمایه گذاران قرار بگیرد. به شما پیشنهاد می کنیم ویژگی شمش طلا 10 گرمی توکنیکو را مورد بررسی قرار دهید که با کم ترین حباب قیمتی، می تواند بهترین جایگزین برای سکه تمام بهار آزادی باشد.

بیشتر بدانید :
بازرسی سرزده اتاق اصناف از توکنیکو | عیار سنجی آزمایشگاهی و نتیجه آن