امروزه طلا به عنوان یک دارایی جهانی در نوک قله بازارهای مالی ایستاده است. همواره این سوال مطرح می شود که آیا طلا به بهترین جایگزین دلار تبدیل شده است؟ در گذشته دلار جایگاه بسیار قدرتمندی در بازار های مالی مختلف داشت؛ حتی ارزش ارزهای دیگر با توجه به میزان ارزش دلار تعیین می شد. اما پس از شکل گیری ارز های فیات و تبدیل شدن دلار به یک دارایی مستقل و بدون پشتوانه، انقلاب جدیدی در نظام پولی جهان ایجاد شد. امروزه از سرمایه گذاران خرد تا بانک های مرکزی بیشتر سرمایه گذاری خود را بر روی طلا انجام می دهند که از گذشته تا به امروزه ذاتاً به عنوان فلز ارزشمند جهانی شناخته شده است. این موضوع نشان می دهد که طلا به عنوان پناهگاهی امن در بازار های مالی و سرمایه توانایی تبدیل شدن به بهترین جایگزین دلار را دارد. در ادامه این مقاله قرار است به سراغ بررسی ارزش دلار برویم و دلایل تقویت طلا و تضعیف دلار را برای سرمایه گذاری به شما بگوییم.
بیشتر بدانید :
طلا بخریم یا دلار؟ کدام سرمایه گذاری بهتر است؟
بررسی ارزش دلار و آشنایی با ارز فیات
در گذشته های دور پول های کاغذی کشور ها از پشتوانه طلا و نقره برخوردار بودند. یعنی مردم می توانستند پول خود را با مقدار مشخصی طلا یا نقره معاوضه کنند. این موضوع به مردم در رابطه با ارزش دارایی آن ها اطمینان می داد. تا قبل از سال 1971 نیز دلار آمریکا دارای پشتوانه طلا بود. در واقع ارزش دلار به پشتوانه طلا تعیین می شد و مردم می توانستند در ازای ارائه دلار به دولت آمریکا، مقدار مشخصی طلا دریافت کنند. در این دوره ارزش پول سایر کشور ها را نیز با توجه به دلار تعیین می کردند. بنابراین ارزش دلار که به طلا وابسته بود به عنوان پشتوانه ای مطمئن ارزش سایر ارز ها را نیز مشخص می کرد. اما در سال 1971 ریچارد نیکسون استاندارد طلا را کنار گذاشت و اعلام کرد دلار آمریکا باید بدون پشتوانه طلا ارزشمند باشد و پس از آن ارز های فیات یا ارزهای بدون پشتوانه فیزیکی به وجود آمدند. این تصمیم و اتفاقی که ریچارد نیکسون رقم زد، بعد ها به شوک نیکسون معروف شد.
پس از اینکه پشتوانه طلا برای دلار آمریکا از میان رفت، ارزش دلار به پشتوانه اعتماد مردم گره خورد؛ و در حال حاضر ارزش دلار و ارزش پول ملی تمامی کشور ها به میزان اعتماد مردم به آن کشور و نحوه ی رفتار های منطقه ای آن کشور بستگی دارد. این که یک دولت در جهان چگونه اقتصادش را مدیریت کند و چگونه ارتباطات سیاسی خود را ادامه دهد، بر روی ارزش پول آن کشور تاثیر می گذارد و میزان اعتماد مردم را به دولت افزایش یا کاهش می دهد. با کاهش اعتماد مردم و عدم مدیریت مناسب در کشور، ارزش پول نیز کاهش پیدا می کند.
ارزش دلار نیز هم اکنون به وضع اقتصادی و میزان تورم آمریکا بستگی دارد و هر گونه تصمیم سیاسی و اقتصادی که زندگی مردم را نیز تحت شعاع قرار می دهد، می تواند ارزش دلار را تضعیف یا تقویت کند. همچنین وقوع جنگ یا سقوط حکومت ها می تواند به کلی ارزش ارز های فیات را از بین ببرد. همین اتفاقات می تواند برای بسیاری از سرمایه گذاران، طلا را به بهترین جایگزین دلار و دارایی های آمریکایی تبدیل کند. زیرا طلا ذاتاً با ارزش است و از گذشته تا به امروز به عنوان شناخته شده ترین فلز گرانبها، توانسته است بهترین گزینه سرمایه گذاری باشد. با وقوع بحران های اقتصادی و تنش های ژئوپلیتیک نیز تقاضا برای خرید طلا همواره افزایش می یابد و این یکی از مهم ترین ویژگی های طلا است.
بیشتر بدانید :
آیا نقره مانند طلا پشتوانه پول ملی است؟
تبدیل شدن طلا به بهترین جایگزین دلار
با کاهش شاخص دلار آمریکا و افزایش تنش های ژئوپلیتیک و سیاسی که در سال های اخیر میان آمریکا و سایر کشورها صورت گرفت؛ طلا می تواند به بهترین جایگزین دلار و دارایی های آمریکایی برای سرمایه گذاری تبدیل شود. در گذشته بانک های مرکزی جهان و بسیاری از مردم بخشی از دارایی خود را صرف خرید دلار آمریکا و سرمایه گذاری در دارایی های آمریکایی می کردند که ارزش آن ها به دلار تعیین می شد. اما در حال حاضر بانک های مرکزی و مردم تقاضا خود را بیشتر به سمت خرید طلا برده اند، زیرا با وجود بحران های سیاسی و اقتصادی امن ترین دارایی برای سرمایه گذاری طلا است. با این که در سال اخیر میزان تورم آمریکا کاهش یافته است و از طرفی احتمال تقویت دلار وجود دارد، اما از سوی دیگر تصمیمات سیاسی جنجالی و تنشهای بینالمللی همچنان میتوانند از تقویت کامل دلار جلوگیری کنند. با وجود این اتفاقات احتمال می رود مردم و دولت ها سرمایه گذاری در طلا را به عنوان بهترین جایگزین دلار در نظر بگیرند.
به نقل از اتحادیه طلا و جواهرات ایران، قیمت جهانی اونس طلا در ماه گذشته توانست از سطح ۵۳۰۰ دلار عبور کند و رکورد جدیدی را به ثبت برساند. این افزایش عمدتاً ناشی از سیاستهای خارجی تهاجمی و تهدیدهای تعرفهای دونالد ترامپ بوده است که باعث شد سرمایهگذاران به سمت داراییهای امن تر مانند طلا بروند. همزمان کسری بودجه آمریکا به ۱.۹ تریلیون دلار رسیده است و دفتر بودجه کنگره (CBO) آن را «ناپایدار» توصیف می کند؛ طبق نظر تحلیل گران این اتفاقات می توانند جایگاه دلار را به عنوان ارز ذخیره اصلی جهان تضعیف کنند و مردم دارایی خود را به سمت گزینه های امن تری همچون طلا ببرند.
بیشتر بدانید :
طلا جهانی در آستانه ی 5 هزار دلاری شدن
دیوید اینهورن، بنیانگذار گرینلایت کپیتال، در مصاحبه با CNBC تأکید کرد که بانکهای مرکزی جهان در حال خرید طلا هستند و این فلز در حال تبدیل شدن به دارایی ذخیرهای اصلی است، زیرا سیاست تجاری آمریکا بیثبات شده و کشورها به دنبال گزینههای غیر دلاری برای تجارت میگردند. او پیشبینی میکند فدرال رزرو نرخ بهره را بیش از آنچه بازار انتظار دارد کاهش دهد و طلا را به عنوان پوششی در برابر سوءمدیریت مالی و پولی آمریکا توصیه میکند. با این وجود لازم به ذکر است که دلار همچنان حدود ۵۸ درصد ذخایر ارزی جهان را تشکیل میدهد، همچنین خرید طلا توسط بانکهای مرکزی در سال ۲۰۲۵ نسبت به سالهای قبل کاهش یافته است و این میتواند فرصت را برای رقابت دلار با طلا فراهم کند. باید دید آیا دلار می تواند به جایگاه قبلی خود برگردد یا اینکه در سال 2026 افزایش ذخایر طلا در بانک های مرکزی جهان بیشتر از حد انتظار خواهد بود؟ همچنین در صورت افزایش تنش های ژئوپلیتیک طلا می تواند جایگاه خود را بیشتر تقویت کند و از دیدگاه سرمایه گذاران به بهترین جایگزین دلار و دارایی های آمریکایی تبدیل شود.
بیشتر بدانید :
ذخیره شمش طلای بانک لهستان از ذخایر طلا بانک مرکزی اروپا سبقت گرفت
در انتها باید گفت با توجه به افزایش تقاضای طلا در بحرانهای اقتصادی و تنشهای ژئوپلیتیک، طلا همچنان به عنوان بهترین جایگزین دلار برای بسیاری از سرمایهگذاران مطرح است. روند خرید طلا توسط بانکهای مرکزی و افراد نشان میدهد که طلا در نقش بهترین جایگزین دلار و داراییهای امن جهانی، جایگاه خود را تقویت کرده است. بنابراین، طلا میتواند به عنوان بهترین جایگزین دلار، گزینهای مطمئن برای سرمایهگذاری در دنیای پرنوسان امروز باقی بماند.
